Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarının sınırları, askerî gücü ve zenginlik düzeyi giderek azalınca, 777 az Balkanlarda yaşayan Müslümanlar, gördükleri eziyetler sebebiyle Anadolu’ya göç etmeye başladı. Yine de, Osmanlılar en uzak vasalları olan Açe Sultanlığı’na asker gönderirken Güneydoğu Asya’da bile nüfuz sahibiydiler. Yüzyıl başlarında Osmanlı İmparatorluğu, Avrupalı güçlerle karşılaştırıldığında sanayileşememiş ve gelişmemiş bir ülke konumuna geldi. Sonraki 20 yıl içinde yüksek seviyelere ulaşarak ekonominin iflasın eşiğine gelmesine sebep oldu ve Osmanlı hükûmetini zor durumda bıraktı. 1854’te Kırım Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu, ilk kez dış borçlanmaya gitti; ancak alınan borçlar ödenemedi. Kutsal İttifak Savaşları’nın bitmesiyle 1699’da imzalanan Karlofça Antlaşması sonrasında Osmanlı İmparatorluğu yavaşça gerilemeye başladı.
Somali ile eski Yugoslavya’da barış ortamının korunmasına destek sağlamış ve Birinci Körfez Savaşı’nda koalisyon güçlerini desteklemiştir. Bu politikalar Türkiye’nin çevresindeki Arap ülkeleriyle sorunlar yaşamasına yol açtı. Bakü’den Ceyhan’a uzanan Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı (BTC), Hazar Denizi’ndeki petrolü küresel pazara aktarmayı sağlamakta ve Türkiye’nin dış politika stratejisinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Türkiye’nin jeostratejik önemi, çevresinde bulunan Orta Doğu, Kafkasya ve Balkan coğrafyalarına doğru kaydı. Sovyetler Birliği’nin oluşturduğu ortak tehdit sebebiyle Türkiye, 1952’de NATO’ya üye oldu ve Soğuk Savaş boyunca Washington hükûmetleri ile yakın ikili ilişkiler içinde bulundu.
- Gazetecileri Koruma Komitesi’ne göre uzun yıllardır ülkeyi yöneten AK Parti hükûmeti, basın özgürlüğü açısından dünyanın en büyük baskılarından birini uygulamaktadır.
- 29 Ekim 1923’te yeni başkent Ankara’da resmen cumhuriyet ilan edildi.
- Doktrin, Türkiye ve Yunanistan’ın güvenliğini sağlamayı amaçlayarak askerî ve ekonomik destek sağladı.
- Resim dersleri ilk olarak teknik ihtiyaçlar için 1793 yılında şu anki İstanbul Teknik Üniversitesi’nde verilmeye başlandı.
- Bu rakamlarla, yüzölçümü açısından dünyanın en büyük 37.
Sayfa Sonu Bağlantıları
Aralık 2021’de cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ihracatta “Made in Türkiye” ibaresinin kullanılmasına ilişkin bir genelge yayımladı. Sözcüğün günümüzdeki hâlinin orijinali, bugünkü Türkiye toprakları için ilk kez 12. Türkiye, OECD, G20 ve Türk Devletleri Teşkilatı’nın kurucu üyesidir. Meşrutiyet ilan edilerek anayasa tekrar yürürlüğe girdi.
Selçuklular ve Osmanlı İmparatorluğu
Meşrutiyet devri, 1878 yılına kadar sürse de, 1908 yılında II. Anadolu’daki Moğol istilalarından sonra zayıf duruma düşen Anadolu Selçuklu Devleti, Anadolu’da yerini yeni Türk beyliklerine bıraktı. Marmara Denizi ise İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile birlikte Anadolu’yu Trakya’dan, yani Asya’yı Avrupa’dan ayırır. Batıda Bulgaristan ve Yunanistan, doğuda Gürcistan, Ermenistan, İran ve Azerbaycan, güneyde ise Irak ve Suriye ile sınır komşusudur.
Türkiye’nin en gelişmiş ve en kalabalık şehri İstanbul’dur. Önceki yıllarla karşılaştırıldığında Türkiye nüfusunun yaşlandığı görülmektedir. Nüfusun %68,4’ü yaş grubunda yer alırken %20,9’u 0-14 yaş grubunda yer almaktadır. Yine aynı verilere göre Türkiye’de km2 başına ortalama 111 kişi düşmektedir.
Proje bir uzay üssünün inşasından, uydu fırlatma araçlarının geliştirilmesinden ve yer istasyonlarının kurulmasından oluşur. Uydu Fırlatma Sistemi (UFS), Türkiye’nin uydu fırlatma kabiliyetini geliştirmeye yönelik bir projedir. Hedefleri arasında nükleer enerji üzerine akademik araştırmalar yapmak ve barışçıl nükleer araçların geliştirilmesi ve kullanımı yer alıyor.
2019 yılı itibarıyla Türkiye elektriğinin %45,6’sını yenilenebilir kaynaklardan üretmektedir. Türkiye, dünyadaki jeotermal enerjiden en yüksek beşinci doğrudan kullanım ve kapasiteye sahiptir. Dünyanın en uzun ikinci petrol boru hattı olan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı 2005 yılında açıldı. Metro İstanbul, yıllık 495 milyon yolcu sayısı ile ülkedeki en büyük metro ağıdır. Konya-Karaman hattı 2022 yılında faaliyete geçti ve 406 km (252 mil) uzunluğundaki Ankara-Sivas hattı, 2023’te açıldı. Ankara-Konya hattı 2011 yılında, Ankara-İstanbul hattı ise 2014 yılında hizmete girdi.
2013 yılında FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası Türkiye’de düzenlenmiş, turnuvanın final maçı İstanbul’daki Ali Sami Yen Spor Kompleksi’nde oynanmıştır. Bunlardan %77,7’si karasal yayın yaparken geriye kalanı sadece uydu, kablolu veya internet üzerinden yayın yapmıştır. Türk mutfağı, Mezopotamya ve Balkan mutfaklarıyla etkileşime girmiştir, İstanbul Osmanlı saray mutfağı da Türk mutfağının önemli bir kısmını oluşturur. Türk mutfağı, Çin ve Fransız mutfaklarıyla beraber dünyanın en zengin mutfaklarındandır.
1949 yılında Avrupa Konseyi’ne üye olan ülke, 1963 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu (sonradan Avrupa Birliği’ne dönüştü) ile ortaklık ilişkisi kurdu. Bir sonraki parlamento seçimlerinin 2028 yılında yapılması planlanıyor. Anayasa Mahkemesi, laiklik karşıtı veya terörle bağlantısı olan siyasi partilerin kamu finansmanını veya tamamen varlıklarını ortadan kaldırma hakkına sahiptir. Her iki cinsiyet için de genel oy hakkı Türkiye’nin her yerinde uygulanmaktadır. Parlamento üyelerinin her biri beş yıllık bir dönem için bir seçim bölgesini temsil eder.
Devlete ait ulusal demiryolu şirketi 2003 yılında hızlı tren hatları inşa etmeye başladı. Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika’da 315 noktaya tarifeli seferler gerçekleştiriyor ve bu da onu Dünyanın en çok yere sefer yapan havayolu firması yapıyor. Son olarak, biyokütle ve atık kaynakları toplam kurulu kapasitenin %1,5’ini oluşturmaktadır. Gelgit ve dalga enerjisi %0,4’lük bir paya sahipken, jeotermal enerji toplam kurulu kapasitenin %3,4’ünü oluşturur. Hidroelektrik kaynakları ise toplam kurulu kapasitenin %26,3’ünü oluşturmaktadır.
Anadolu Üniversitesinin Açıköğretim Fakültesi dışındaki tüm fakültelere giriş, lise mezunlarının YKS sonucuna bağlı olarak şekillenir. Türkiye, OECD’nin PISA programında 34 ülke arasında 32. Ülkenin temel eğitim seviyesi diğer OECD ülkelerinin altında kabul edilir.